- Edito: Vlaanderen moet tegen 2014 zijn terechte ambities realiseren!

- Nieuwste spoor in de zorgvernieuwing: diensten inclusieve ondersteuning

- Onthaalouders verdienen een volwaardig statuut

- Middelen nationale loterij te krap. Voorziening voor personen met een handicap in de kou

- Twee vacatures bij het verbond

- De vrijwilliger in de bloemen!

- Armoede en handicap

- Ronde van Vlaanderen over kinderopvang. Informatie voor scholen over kinderopvang

- De innovatiemeter: gratis voor jou

- Loopbaanbegeleiding in welzijnsvoorzieningen. Vooraankondiging studiedag

- Deze maand in het Tijdschrift voor Welzijnswerk

- Overzicht Informatieven december 2009 en januari 2010

 

 

 

 

Zoals u zich herinnert wil de Vlaamse regering in 2011 een begroting in evenwicht voorleggen en neemt ze daarom dit jaar en volgend jaar belangrijke besparingsmaatregelen. Na twee magere jaren 2010 en 2011 komt er vanaf 2012 ruimte voor nieuw beleid. Uit recente cijfers besluit de SERV dat nog meer maatregelen zullen nodig zijn om dit doel te bereiken. Daarenboven vraagt de federale regering van de regio’s grotere inspanningen voor de schuldafbouw.

 

 

Meteen werd ons duidelijk dat de beloftes van deze regeringsploeg onder druk komen. Iedereen uit de sector herinnert zich de belangrijke toezeggingen van deze regering voor de kinderopvang en de jeugdhulp en voor de afbouw van de wachtlijsten voor personen met een handicap. Een oordeelkundig en evenwichtig begrotingsbeleid zal nodig zijn om het regeerprogramma te realiseren.

 

 

De voorziene meerjarenprogramma’s in de zorg blijven noodzakelijk. De prioriteit van deze regeringsploeg voor een versterking van de kinderopvang is tevens een voorwaarde voor een economisch herstel, waar deze jaren alle aandacht naartoe moet gaan. De belangen van economie en welzijn lopen helemaal parallel. Het wegwerken van de wachtlijsten voor jongeren in problemen en personen met een handicap lossen niet enkel een nijpend maatschappelijk probleem op, maar zorgen voor extra tewerkstelling. En investeren in de zorginfrastructuur is inzetten op innovatie van een verouderd gebouwenpark en tegelijk een stimulans voor de Vlaamse economie.

 

 

Zowel om sociale redenen als om economische motieven vragen we dat de Vlaamse regering haar ambities in onze sectoren waar maakt. Samen met VERSO, de intersectorale werkgeversorganisatie voor de Vlaamse socialprofit, roepen we de minister-president en de voltallige regeringsploeg op tegen 2014 de terechte verwachtingen die zijn gecreëerd in te lossen.

 

Theo Rombouts                                                                    Frank Cuyt

Voorzitter                                                                               Directeur

 

 

 

 

 

 

 

De sector personen met een handicap is al jaren in beweging. De roep om zorgvernieuwing is niet nieuw. Gebruikers willen meer zelfsturing. Voorzieningen willen soepel inspelen op de vraag van cliënten en daarvoor niet met handen en voeten gebonden zijn aan te veel regels. De regelgeving is hopeloos verouderd en niet aangepast aan de hedendaagse visie op personen met een handicap en hun nood aan ondersteuning. De middelen zijn niet afgestemd op de zorggraad en zo kunnen we nog even doorgaan.

 

En akkoord, er is de voorbije jaren ook veel gebeurd. Denken we maar aan de oefening zorggradatie en het ontwikkelen van een zorgzwaarte-instrument, het ontstaan en de voortdurende bijschaving van de regelgeving persoonlijk assistentiebudget, de experimenten met trajectbegeleiding, het flexibiliseren van de zorg, het ontstaan van het beschermd en later geïntegreerd wonen, het experiment persoonsgebonden budget. De nieuwste ster aan het firmament van de zorgvernieuwing zijn de diensten inclusieve ondersteuning.

 

 

‘Diensten inclusieve ondersteuning’ zal later de overkoepelende naam worden voor beschermd en geïntegreerd wonen. Eerst is er een pilootproject voor 77 nieuwe cliënten in het uitbreidingsbeleid 2010. Na twee jaar volgt een evaluatie en op basis daarvan zal de nieuwe regelgeving definitief kunnen worden. Inclusieve ondersteuning is op dezelfde leest geschoeid als beschermd en geïntegreerd wonen: volwassen personen met een handicap wonen in een eigen woning in een gewone omgeving en betalen zelf hun woon- en leefkosten. De dienst levert ondersteuning op maat en schakelt daarbij ook maximaal het sociale netwerk en de reguliere diensten in.

 

Wat is er dan nieuw aan deze regelgeving? De personeelsmiddelen die de dienst krijgt, hangen af van de zorggraad van de cliënten die men ondersteunt. Daarom worden de cliënten ingeschaald met een zorgzwaarte-instrument dat ontworpen is op basis van de studie zorggradatie. Nieuw is ook dat de diensten niet meer erkend worden voor een aantal plaatsen, maar voor een pakket personeelsmiddelen. Hoeveel personen ze daarmee ondersteunen, hangt van de zorggraad af. De personeelsmiddelen kunnen flexibel ingezet worden. De organisatiegebonden kosten worden daar bovenop toegekend en kunnen ook soepel ingezet worden. In de komende periode worden ook alle bestaande cliënten van de diensten beschermd en geïntegreerd wonen ingeschaald ter voorbereiding van de nieuwe regelgeving.

 

 

Alles moet worden uitgeprobeerd en geëvalueerd. Is het zorgzwaarte-instrument goed? Wie doet de vraagverduidelijking? Worden de juiste hoeveelheid personeelsmiddelen aan de zorggraden gekoppeld? Werkt het systeem van erkenning in een pakket personeelsmiddelen? En hoe verhoudt zich dat tot de zorgregie?

 

In de praktijk uitproberen heeft zijn voor- en nadelen. Er beweegt iets, er komt schot in de zaak. Keerzijde van de medaille is onzekerheid, onduidelijkheid, vallen en opstaan. Maar wat we het meest missen is het grote kader. Waar willen we naartoe met de sector? Wat is het eindstation van de zorgvernieuwing?

 

 

We zijn al enkele jaren vragende partij voor een duidelijk kader en een strategisch plan. Kunnen we een gemeenschappelijk referentiekader vinden in onze sector, rekening houdend met de bekommernissen van de verschillende stakeholders? Alleen dan kunnen we de lopende initiatieven zoals het PGB-experiment en de diensten inclusieve ondersteuning met de neuzen in dezelfde richting zetten en echte vooruitgang boeken. De hoop is gevestigd op het ‘witboek’ van minister Vandeurzen.

 

 

INFO: Diane Serneels, tel. 02 507 01 26

 

 

 

 

 

 

Het Vlaams Welzijnsverbond benadrukt het kwantitatieve en kwalitatieve belang van de kinderopvang in gezinnen. Veel ouders kiezen bewust voor deze opvangvorm omwille van de kleinschaligheid, de familiale sfeer en de soepele dienstverlening. De zowat 7.500 onthaalouders die aangesloten zijn bij één van de bijna 200 diensten, realiseren in Vlaanderen een opvangcapaciteit van meer dan 30.000 kinderen of iets meer dan 1 miljoen verblijfsdagen per kwartaal.

 

Het wordt echter steeds moeilijker om kandidaat opvanggezinnen aan te trekken en in dienst te houden omwille van de lage verdienste en de moeilijke werkomstandigheden. Een aangepast statuut kan deze evolutie keren. Dit vragen we reeds sinds 2002. Bovendien zijn de hoge kwaliteitseisen en de vereiste professionaliteit niet meer te rijmen met de huidige werking van deze diensten.

 

 

In het federale regeerakkoord lezen we: “In overleg met de Gemeenschappen, de sociale partners en de federaties, zal de regering eerste stappen doen naar een verbetering van het statuut van de onthaalouders.”

 

Het Verbond verkiest een volwaardig statuut boven een beperkte sociale bescherming, omdat het een effectieve erkenning van het beroep inhoudt en de verhouding van de dienst met de aangesloten opvanggezinnen duidelijk definieert. Een mandaat van "werkgever", met alle rechten en plichten van dien, zal de diensten beter in staat stellen de activiteiten te coördineren, een kwaliteitsbeleid uit te werken en in de praktijk te brengen, wat alleen maar aan de gebruikers ten goede kan komen. De huidige diensten moeten echter over de nodige omkadering beschikken om dit te realiseren.

 

 

Het is duidelijk dat aan een volwaardig statuut een serieus kostenplaatje hangt. Het dossier onthaalouders vormt een prangende uitdaging, maar is niet de enige waarvoor de kinderopvang vandaag staat! Uitbreiding, omkadering, toegankelijkheid en buitenschoolse opvang zijn, naast het statuut van de onthaalouders, speerpunten voor het komende decennium! Er zal dus nog heel wat onderhandeling nodig zijn, voor het plaatje rond is…

 

INFO: Frank Cuyt, tel. 02 511 44 70

 

 

 

 

 

Sinds jaren krijgen de voorzieningen in de sector personen met een handicap van de Nationale Loterij bijkomende middelen voor investeringen en voor werkingsmiddelen. De uitbetaling van deze middelen gebeuren sinds 1 januari 2003 door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH). Dit is geregeld in een Besluit van de Vlaamse regering. Het VAPH ontvangt jaarlijks een dotatie van de Vlaamse regering van middelen afkomstig van de Nationale Loterij. In eerste instantie krijgen voorzieningen 20% bovenop de VIPA-middelen. Daarna wordt het saldo verdeeld als aanvullende werkingsmiddelen voor de voorzieningen.

 

Het VAPH deelt nu mee dat er voor 2009 geen ruimte is om aanvullende werkingsmiddelen uit te keren. Bovendien is er, gezien de investeringen voor de toekomst, niet direct perspectief op een herstel van deze werkingsmiddelen. Integendeel, indien er veel VIPA dossiers zijn, is zelfs de aanvullende 20% niet langer gegarandeerd.

 

 

De middelen die het VAPH krijgt uit de winsten van de Loterij zijn sinds 2003 op hetzelfde niveau gebleven, terwijl de investeringen sterk toegenomen zijn. De overheid vraagt de sector om uit te breiden in infrastructuur. Daardoor wordt het restant voor werkingsmiddelen steeds kleiner.

 

Bovendien is de sector overgestapt naar de alternatieve VIPA, waardoor meer kan gebouwd worden. (ook vervangingsbouw) De sector breidt sinds jaren uit in aantal plaatsen en dus ook in hoeveelheid personeel. Vermits het restant werkingsmiddelen verdeeld wordt volgens de FTE in de sector, wordt de spoeling ook steeds dunner.

 

Initiatiefnemers rekenen in hun financiële planning voor de bouwdossiers op de aanvullende 20% vanuit de Loterij. De aankondiging dat dit niet langer gegarandeerd is, zorgt voor grote onrust. Maar ook de aanvullende werkingsmiddelen zijn broodnodig voor de sector. De voorbije jaren maakten ze ongeveer 2% van de werkingsmiddelen uit. Dat deze middelen vanaf 2009 wegvallen, is dan ook onaanvaardbaar.

 

Een oplossing ten gronde is mogelijk als de reguliere subsidiëring wordt verhoogd. Het is niet gezond dat voorzieningen voor hun dagelijkse werking afhankelijk zijn van onstabiele bronnen van inkomsten, zoals de Loterij blijkt te zijn.

 

INFO: Diane Serneels, tel. 02 507 01 26

 

 

 

 

 

Paulus Van Bortel aanvaardde een job als wetenschappelijk medewerker bij Lucas, onderzoek en consultancy in welzijn en gezondheid, aan de KU Leuven, maar blijft wel actief in onze Ethische Commissie en werkt dit voorjaar nog een aantal opdrachten af voor onze vereniging. Mark Verbeek keerde als het ware terug naar een eerdere liefde en gaat opnieuw aan de slag in de ouderenzorg. Wij danken beiden en wensen hen verder een mooie loopbaan.

 

Momenteel zijn er dus twee vacatures bij het Verbond, nl. voor Stafmedewerker Welzijnsbeleid en voor Office-Manager. Meer informatie over beide vacatures zijn op onze homepage van de website te vinden. Help jij ons mee zoeken? Snel solliciteren is de boodschap.

 

INFO: Frank Cuyt, tel. 02 511 44 70

 

 

 

 

 

 

Vanuit verschillende hoeken worden initiatieven genomen. Het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk organiseert op maandag 1 maart 2010 een studiedag 'Veilig Vrijwilligerswerk' in het Vlaams Parlement. Op zaterdag 6 maart 2010 organiseert het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk "ikVRIJWILLIG", een evenement om de vrijwilligers in de spotlight te zetten. Het evenement zal doorgaan in Antwerpen, Gent, Brugge, Hasselt en Leuven. Voor meer informatie: www.vrijwilligerswerk.be en www.ikvrijwillig.be.

 

Het Punt vzw (Brussel) bestaat dit jaar 10 jaar. Deze verjaardag laten ze niet ongemerkt voorbijgaan: op 4 maart vieren ze dit blije gebeuren met een studienamiddag gevolgd door een vrijwilligersmarkt en een receptie. Meer info: www.hetpuntbrussel.be.

 

INFO: Evelien Devriese, tel. 02 507 01 28

 

 

 

 

 

 

Zo'n 80.000 personen met een handicap in ons land leven een inkomensvervangende tegemoetkoming. Het basisbedrag daarvan is met 726,15 euro voor een alleenstaande lager dan de EU-armoedenorm van 822 euro. Voor een gezinshoofd zonder kinderen bedraagt de inkomensvervangende tegemoetkoming 968,20 euro, de EU-armoedenorm is 1.176 euro. Bij verschillende personen met een handicap is armoede een reëel probleem. Daarom voeren de Katholieke Vereniging Gehandicapten en de Vlaamse Federatie Gehandicapten campagne voor een volwaardig inkomen en inclusie voor personen met een handicap.

 

Van de extra middelen die de EU en de federale overheid uittrekken voor armoedeprojecten wordt niets voorzien voor personen met een handicap die van een inkomensvervangende tegemoetkoming leven.

 

 

Omdat er weinig of geen wetenschappelijke publicaties of cijfers beschikbaar zijn over handicap en armoede voeren KVG en VFG een inkomensenquête uit met ondersteuning van de Universiteit Antwerpen. De verenigingen spreken hiervoor de eigen leden aan, maar het is de bedoeling dat ook niet-georganiseerde personen met een handicap de enquête invullen. Uit de enquête moet blijken welke financiële drempels mensen met een handicap ervaren. De enquête sluit aan bij de algemene Belgische gezondheidsenquête wat betreft de sociale (on)gelijkheid in gezondheid en de toegang tot gezondheidsdiensten.

 

De inkomensenquête voor personen met een handicap is online in te vullen op de website van KVG of op papier aan te vragen op onderstaand telefoonnummer.

 

INFO: www.kvg.be, tel. 03 216 29 90.

 

 

 

 

 

 

 

Basisscholen worden steeds vaker geconfronteerd met vragen van ouders naar opvang voor jonge kinderen die nog niet naar school gaan en naar opvang buiten de schooluren voor oudere kinderen. Ook de Vlaamse Regering spreekt scholen aan op hun verantwoordelijkheid voor een naadloze overgang van de kinderopvang naar de school. Basisscholen gaan op zoek naar oplossingen, bieden gemelde opvang buiten de schooluren en betreden zich daarbij op terreinen die buiten hun hoofdopdrachten vallen. Bovendien is het opvanglandschap erg ingewikkeld en complex.

 

 

Het Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs (VVKBaO) organiseerde daarom voor de schoolbesturen, directies en alle geïnteresseerden uit de basisscholen van het vrij onderwijs vijf informatieavonden in Vlaanderen en Brussel. Jan Bosmans en Barbara Devos gidsten namens het Vlaams Welzijnsverbond de aanwezigen doorheen het actuele kinderopvanglandschap.

 

Samen met het VVKBaO kunnen we terugblikken op vijf geslaagde informatieavonden met in het totaal meer dan 300 deelnemers. “De reacties van de aanwezigen waren positief tot zeer positief,” tekenden de initiatiefnemers op, “De schoolbesturen zijn tevreden over de gesuggereerde samenwerking met Familiehulp, Landelijke Kinderopvang, de Christelijke Mutualiteiten en Kind en Gezin.” Er dat alles dankzij de expertise van ons Verbond!

 

INFO: Barbara Devos, tel. 02 507 01 42

 

 

 

 

De innovatiemeter is een gratis online-instrument, dat helpt om de innovatieve capaciteit van je voorziening in kaart te brengen. Op basis van je antwoorden op een aantal vragen, krijg je feedback en advies bij het stellen van een diagnose en krijg je ondersteuning bij het op gang brengen van veranderingsprocessen. De innovatiemethodieken helpen hierbij. De initiatiefnemers van Zorginnovatie willen de resultaten van de innovatiemeter ook bundelen en zo de innovatieve capaciteit van welzijnsvoorzieningen in Vlaanderen in beeld brengen. De ontwikkelde instrumenten zijn het resultaat van een samenwerking tussen onderzoekers, gebruikers, leidinggevenden en medewerkers uit welzijnsvoorzieningen.

 

 

Op provinciale infodagen worden de innovatiemeter en de innovatiemethodieken gepresenteerd. Deze dagen gaan door op donderdag 11 maart in ALM te Berchem, op donderdag 18 maart in Alden Biesen te Bilzen, op donderdag 25 maart in het Fabriekspand te Roeselare, op vrijdag 26 maart in het Vormingscentrum Guislain te Gent en op donderdag 1 april in het Provinciehuis Vlaams-Brabant te Leuven, en dit telkens van 8.30 tot 14 uur.

 

Het project is een initiatief van het Vlaams Welzijnsverbond ism  Zorgnet Vlaanderen, LUCAS, CERA en Weliswaar. Meer info: www.zorginnovatie.be.

 

INFO: Linda Beirens, tel. 02 507 01 31

 

 

 

 

 

De studiedag richt zich tot directies, verantwoordelijken van voorzieningen en stafmedewerkers. In eerste instantie uit onze ledenorganisaties. Naast het aanreiken van heel concrete inhouden, tips en methodieken willen we de deelnemers warm maken om loopbaanbegeleiding structureel aan te pakken en in te bedden in de cultuur van de voorziening. We zoemen in op een beleid rond loopbaanbegeleiding en geven ook tips om er concreet mee aan de slag te gaan.

 

 

Na de situering van de studiedag door Geert Vannieuwenhuyze, voorzitter van de Commissie Personeelsmanagement, geeft ondervoorzitster Muriel De Ryck een inleiding over: “Wat verstaan we onder loopbaanbegeleiding in welzijnsvoorzieningen?”, gaat Ann Van Compernolle in op de “Uitgangspunten bij het ontwikkelen van loopbaanbegeleiding in welzijnsvoorzieningen”, telkens gevolgd door een reflectie door Luc Verheijen, van Kessels en Smit. Verder wordt er in de voormiddag nog ingegaan op de weerstanden tegen loopbaanbegeleiding. Over de middag is er gelegenheid tot het bezoeken van infostands en tot netwerken.

 

 

In de namiddag zijn er twee werkgroeprondes, onder meer over coachen in het kader van loopbaanbegeleiding, over de lerende organisatie, over talentmanagement, enz. De dag wordt afgesloten met een receptie.

 

INFO: Linda Beirens, tel. 02 507 01 31.

 

 

 

 

 

 

 

In het Edito gaat Fons GEERTS in op het belang van beleids- en praktijkgericht onderzoek in welzijnswerk: “Omdat we geloven dat goed onderzoek iets kan bijbrengen voor het welzijnswerk: achtergrond, inzicht, evidentie, nieuwe ideeën, ondersteuning van de praktijk, …” We sommen de verschillende bijdragen hier op.

 

- Het belang van omgevingsfactoren voor beleidsgericht ouderenonderzoek (Lut VANDEN BOER, Joost BRONSELAER, Anja DECLERCQ, Melanie DEMAERSCHALK, Geert MOLENBERGHS)

- De Panel Studie van Belgische Huishoudens en onderzoek in het welzijnswerk (Dimitri MORTELMANS)

- Veranderende leefvormen in het Vlaamse gewest (Edith LODEWIJCKX)

- Transities bij ouderen vanuit een genderperspectief. Een verkenning (Lieve VANDERLEYDEN)

- Kwalitatief onderzoek naar de beleving van professionele hulp door mantelzorgers (Benedicte DE KOKER)

- Alleenstaande ouders en hun arbeidsloopbaan (Elke VALGAEREN)

- Pleegzorg placement breakdown en geassocieerde kind- en plaatsingsgerelateerde factoren. Een kwantitatief exploratief onderzoek naar pleegzorg binnen de Bijzondere Jeugdbijstand in Vlaanderen (Stephanie PEETERS)

- Groene zorg op kaart gezet. Over het wel en wee van zorgboerderijen in Vlaanderen (Willem ROMBAUT en Joke THIRION)

- Van Centrum voor Bevolkings- en Gezinsstudie naar Studiedienst van de Vlaamse Regering en Kenniscentrum binnen het departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (Lieve VANDERLEYDEN & Fred DEVEN)

- De Master Sociaal Werk: van pionier tot geaccrediteerde opleiding. Het verhaal van de Antwerpse opleiding (Kristel DRIESSENS)

 

Geïnteresseerden kunnen steeds een exemplaar aanvragen (themanummers kosten 11,22 euro) bij Sabine Van Kogelenberg, tel. 02 507 01 33.

 

Wie een bijdrage wil leveren in de vorm van een artikel of een kort tekstje, wie een activiteit of publicatie wil bekendmaken, kan steeds contact opnemen met Fons Geerts, tel. 02 507 01 29.

 

 

 

 

 

 

INFO: Sabine Van Kogelenberg, tel. 02 507 01 33